Automatyzacja recyklingu – od detekcji do sortowania

W dobie transformacji przemysłowej oraz rosnących wymagań środowiskowych zakłady recyklingowe stają przed koniecznością modernizacji procesów. Kluczowym obszarem optymalizacji jest automatyzacja sortowania i separacji odpadów, która wpływa nie tylko na efektywność odzysku surowców, ale także na zgodność z normami unijnymi, minimalizację strat oraz bezpieczeństwo pracy.

Dlaczego automatyzacja recyklingu staje się koniecznością?

Zakłady przetwarzające odpady opakowaniowe, tworzywa sztuczne czy elektrośmieci funkcjonują w warunkach zmiennej jakości wsadu oraz presji na rosnący poziom recyklingu. Tradycyjne metody ręcznego sortowania nie są w stanie zapewnić powtarzalności, dokładności i przepustowości wymaganej przez dzisiejszy rynek.

Wdrażanie zrobotyzowanych i zautomatyzowanych stanowisk sortujących pozwala osiągnąć:

• nawet 90% skuteczności separacji tworzyw¹,
  
• pełną integrację z liniami transportowymi,
  
• redukcję kosztów pracy fizycznej,
  
• zgodność z dyrektywą SUP (Single Use Plastics),
  
• poprawę BHP dzięki ograniczeniu ekspozycji na pyły i hałas.
  

Automatyzacja recyklingu – kluczowe etapy

1. Detekcja i identyfikacja materiałów

Nowoczesne systemy sortowania, wykorzystują systemy wizyjne, czujniki spektroskopowe (NIR, SWIR) oraz kamery RGB do rozpoznawania rodzaju surowców w strumieniu odpadów. W tym kontekście automatyzacja recyklingu pozwala na detekcję:

• rozróżnianie tworzyw (PET, HDPE, PP, PS, PVC),
  
• identyfikację metali kolorowych i żelaznych,
  
• detekcję opakowań niebezpiecznych lub zabrudzonych.
  

Technologia ta umożliwia selektywny odzysk materiałów bez udziału człowieka, przy zachowaniu wysokiej dokładności i szybkości².

2. Separacja mechaniczna i pneumatyczna

Po identyfikacji odpady są przekierowywane za pomocą:

• ramion z siłownikami pneumatycznymi,
  
• klap kierunkowych i przesuwników,
  
• taśm rozdzielczych z systemem wektorowego nadmuchu.
  

Rozwiązania te są skalowalne i pozwalają na separację kilkunastu frakcji materiałowych w jednej linii. Automatyzacja recyklingu umożliwia w tym przypadku efektywne rozdzielanie strumieni materiałowych. W przypadku metali stosuje się magnesy neodymowe, separatory wirujące (eddy current) oraz separatory bębnowe.

3. Automatyczne ważenie, kontrola i czyszczenie

Nowoczesne instalacje zawierają również automatyczne stacje ważenia i kontroli jakości, od usuwania etykiet, przez czyszczenie mechaniczne (np. den opakowań), po identyfikację przekroczeń zanieczyszczeń. Przykładowo, firma Smart Automation oferuje zautomatyzowane stanowiska czyszczące, które mogą być integrowane w liniach sortujących tworzywa opakowaniowe, zwiększając jakość sortu i zmniejszając straty materiałowe.

4. Zarządzanie danymi i integracja z systemami MES

Dane z procesu detekcji, sortowania i ważenia mogą być przesyłane do centralnych systemów MES lub SCADA. To umożliwia:

• śledzenie skuteczności separacji w czasie rzeczywistym,
  
• analizę wydajności stanowisk i ich optymalizację,
  
• monitorowanie pracy z poziomu sterowni lub chmury,
  
• automatyczne raportowanie zgodne z GIOŚ.
  

Przykładowe zastosowanie – linia do recyklingu opakowań PET

W zautomatyzowanej linii przetwarzającej opakowania PET można zastosować:

• system rozrywający worki i przygotowujący strumień wsadowy,
  
• separator metali ferromagnetycznych,
  
• analizator NIR do identyfikacji koloru i rodzaju tworzywa,
  
• robota sortującego PET bezbarwny, zielony i mix,
  
• system czyszczący denka i etykiety,
  
• wagę kontrolną i kamerę jakościową.
  

Taka linia może osiągać wydajność 3–5 ton na godzinę przy minimalnym udziale operatorów³.

Automatyzacja recyklingu – oferta Smart Automation

Firma Smart Automation projektuje i wdraża rozwiązania automatyki dla przemysłu, w tym dla zakładów przetwarzających odpady i surowce wtórne. Ich oferta obejmuje:

• projektowanie i wykonanie linii sortujących i stanowisk czyszczących,
  
• automatyczne systemy transportu i separacji materiałów,
  
• zintegrowane systemy sterowania (PLC + HMI),
  
• rozwiązania dostosowane do recyklingu PET, HDPE, metali i szkła.
  

Smart Automation łączy wiedzę inżynierską z doświadczeniem w branży ochrony środowiska, dostarczając kompleksowe rozwiązania pod klucz, od projektu po uruchomienie.

Podsumowanie

Automatyzacja recyklingu jest już nie tylko odpowiedzią na rosnące koszty pracy, ale kluczowym elementem strategii zrównoważonego rozwoju. Dzięki technologiom detekcji, separacji i integracji danych zakłady recyklingowe mogą zwiększyć efektywność odzysku, poprawić jakość sortu i spełniać wymagania regulacyjne UE.

Źródła:

1. Instytut Ochrony Środowiska – PIB (2022). Nowoczesne technologie w sortowaniu i recyklingu tworzyw sztucznych.
   
2. GIOŚ (2023). Sprawozdanie o funkcjonowaniu systemów gospodarowania odpadami opakowaniowymi.
   
3. Matuszewski P., Kozłowski M. (2021). Zrobotyzowane linie sortujące – analiza opłacalności wdrożeń. Przegląd Komunalny, nr 11, s. 28–35.
   

Sprawdź nasze social media

• FACEBOOK
• LINKEDIN
• INSTAGRAM
• YOUTUBE