Kluczowe zmiany dla przemysłu i automatyki: Nowe rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230

Świat technologii pędzi naprzód, a wraz z nim ewoluują przepisy mające zapewnić bezpieczeństwo i innowacyjność. Rozporządzenie maszynowe (UE 2023/1230) jest kluczową zmianą dla całego sektora przemysłowego, w tym branży automatyki. Ten nowy akt prawny zastąpi dotychczasową Dyrektywę Maszynową 2006/42/WE i zacznie obowiązywać od 20 stycznia 2027 roku. Co to oznacza dla producentów, importerów i użytkowników maszyn? Przyjrzyjmy się najważniejszym zmianom.

Czym jest rozporządzenie maszynowe?

Rozporządzenie maszynowe jest aktem prawnym regulującym wymagania dotyczące projektowania, produkcji, wprowadzania do obrotu i eksploatacji maszyn w całej Unii Europejskiej. W przeciwieństwie do poprzedniej dyrektywy, nowa regulacja jest rozporządzeniem, co oznacza, że ma bezpośrednie zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich UE, bez konieczności implementacji do prawa krajowego. To kluczowe dla zapewnienia jednolitych standardów bezpieczeństwa i jakości maszyn na rynku europejskim.

Dlaczego zmiana była konieczna?

Dotychczasowa Dyrektywa Maszynowa, choć przez lata stanowiła fundament bezpieczeństwa, wymagała aktualizacji w obliczu dynamicznego rozwoju technologii. Pojawienie się sztucznej inteligencji (AI), Internetu Rzeczy (IoT), robotów współpracujących (cobotów) oraz rosnące zagrożenia cybernetyczne stworzyły nowe wyzwania. Nowe rozporządzenie ma na celu nie tylko dostosowanie prawa do obecnych realiów technologicznych, ale także zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i ujednolicenie przepisów na terenie całej Unii Europejskiej.

Najważniejsze nowości w Rozporządzeniu Maszynowym 2023/1230

Nowe rozporządzenie maszynowe przynosi kilka istotnych zmian w stosunku do Dyrektywy Maszynowej 2006/42/WE:

• Cyfryzacja i dokumentacja

Rozporządzenie domyślnie dopuszcza dostarczanie instrukcji obsługi w formacie cyfrowym. Producent będzie jednak zobowiązany dostarczyć wersję papierową na żądanie użytkownika przy zakupie maszyny lub w ciągu miesiąca od zakupu. To krok w stronę ekologii i łatwiejszego dostępu do informacji.

• Cyberbezpieczeństwo maszyn

To jedna z kluczowych nowości. Wprowadzono zasadnicze wymagania dotyczące ochrony przed cyberzagrożeniami. Maszyny, zwłaszcza te podłączone do sieci, muszą być projektowane tak, aby zminimalizować ryzyko nieautoryzowanej ingerencji mogącej wpłynąć na ich bezpieczeństwo.

• Sztuczna inteligencja (AI) i uczenie maszynowe

Rozporządzenie adresuje kwestie związane z systemami bezpieczeństwa opartymi na AI. Szczególną uwagę zwrócono na maszyny, których zachowanie może ewoluować w procesie uczenia maszynowego, tak aby zmiany te nie zagrażały bezpieczeństwu.

• „Istotna modyfikacja” maszyny

Doprecyzowano definicję „istotnej modyfikacji”. Jeśli modyfikacja maszyny jest na tyle znacząca, że wpływa na jej zgodność z zasadniczymi wymaganiami dotyczącymi ochrony zdrowia i bezpieczeństwa, taka maszyna będzie traktowana jako nowa i będzie musiała przejść ponowną ocenę zgodności.

• Maszyny wysokiego ryzyka

Zaktualizowano listę maszyn uznawanych za maszyny wysokiego ryzyka. Co istotne, niektóre maszyny wykorzystujące systemy AI do zapewniania funkcji bezpieczeństwa mogą zostać zakwalifikowane do tej kategorii i wymagać oceny zgodności z udziałem jednostki notyfikowanej.

Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać?

Rozporządzenie (UE) 2023/1230 zostało opublikowane 29 czerwca 2023 r. i weszło w życie dwadzieścia dni po publikacji. Jednak kluczową datą jest 20 stycznia 2027 roku – od tego dnia przepisy te zaczną być stosowane, dając branży czas na adaptację. Do tego momentu obowiązuje dotychczasowa Dyrektywa 2006/42/WE.

Jak przygotować firmę na nowe rozporządzenie maszynowe?

Aby sprostać wymaganiom rozporządzenia maszynowego, producenci i użytkownicy maszyn powinni:

• zaktualizować procedury oceny ryzyka,
• wdrożyć systemy monitorowania i raportowania zgodności,
• przeszkolić personel odpowiedzialny za eksploatację i konserwację maszyn,
• przygotować dokumentację techniczną zgodnie z nowymi wymogami.

Warto pamiętać, że rozporządzenie maszynowe stawia również większe wymagania w zakresie bezpieczeństwa cyfrowego i integracji maszyn z systemami automatyzacji.

Podsumowanie

Nowe Rozporządzenie Maszynowe UE 2023/1230 to krok w dobrym kierunku, ułatwiający wiele aspektów. Największe plusy to zrównanie dokumentacji cyfrowej z papierową oraz jasna definicja „istotnej modyfikacji”, która rozwiązuje stare problemy. Użytkownicy mogą liczyć na bezpieczniejsze maszyny.

Regulacja wprowadza nowe obszary, takie jak cyberbezpieczeństwo (dotąd często pomijane) i AI, które wymagają gruntownego zgłębienia. Producenci, importerzy i dystrybutorzy muszą poświęcić czas i środki na analizę, aktualizację procesów i ocenę ryzyka. Właśnie te wymogi oznaczają koszty, które mogą być odczuwalne, w szczególności dla mniejszych firm. Regulacja jest korzystna i potrzebna, ale jej wdrożenie wiąże się z nakładami, na które mniejsze podmioty muszą być gotowe.

Chcesz przeprowadzić automatyzację w swojej firmie?

Skontaktuj się z nami, nasz zespół inżynierów przeanalizuje Twoje potrzeby i pomoże Ci znaleźć idealne rozwiązanie!

📞 + 48 723 040 377
📧 biuro@smartautomation.pl

Sprawdź nasze social media

• FACEBOOK
• LINKEDIN
• INSTAGRAM
• YOUTUBE